"ที่เมืองไทยเธอเรียน
Germanistik ใช่ใหม?"
เป็นคำถามที่ครั้งหนึ่ง
เคยถูกถาม
จากเพื่อนชาวต่างประเทศกลุ่มหนึ่ง
ซึ่งเผอิญต่างก็ได้ทุนเพื่อมาฝึกอบรมระยะสั้นใน
ประเทศที่เป็นเจ้าของภาษาเยอรมัน
ซึ่งเพื่อน ๆ ในกลุ่มนี้
บ้างก็ทำงานแล้ว บ้างก็ยังเป็น
นักศึกษาในมหาวิทยาลัย
แต่ทุกคนก็ได้เกี่ยวข้อง
และเรียน "Germanistik"
มาทั้งนั้น ดังนั้นเมื่อมาเจอคำถามจากเพื่อน
ๆ ว่าเรียน "Germanistik"
หรือเปล่า ยอมรับ ตามตรงว่า
ในตอนนั้นคำว่า "Germanistik"
ยังไม่ค่อยจะคุ้นห เท่าใดนัก
และก็ยังเกิด
ความสงสัยอยู่ในใจว่า
"Germanistik" คืออะไรกันแน่
สิ่งที่ตนเองได้ร่ำเรียนมาจากเมือง
ไทยนั้นใช่ "Germanistik"
ที่เพื่อน ๆ เรียกกัน หรือเปล่า
แต่ในครั้งนั้น
คำตอบที่ให้กับเพื่อน ๆ ก็คือ
"Ja" สาเหตุที่ต้องตอบ
"Ja" ก็คง
เป็นเพราะไม่อยากกลายเป็นแกะดำในกลุ่มเพื่อน
ๆ ที่ต่างก็เรียน มาทาง
"Germanistik" ทั้งนั้น
และก็เกิดความมั่นใจว่าตนเองต้องได้เรียน
"Germanistik" แล้วแน่ ๆ
แต่ทางบ้าน เรา
โดยเฉพาะในสถาบันที่ตนเองได้ศึกษานั้น
ไม่ได้เรียกวิชาภาษาเยอรมันว่า
"Germanistik"
เหมือนที่ประเทศอื่นเขา
แต่ใช้เรียกสั้น ๆ ว่า
"German" (เยอรมัน)
แต่ถึงแม้ว่าในตอนนั้น
จะตอบรับเพื่อน ๆ
ไปเรียบร้อยแล้ว
ก็ยังอดที่จะสงสัย ไม่ได้ว่า
"Germanistik" มันคืออะไรกันแน่
ครั้นพอมีโอกาสได้เจอ
"Wahrig" เล่มโต
ก็เลยต้องเปิดหาความหมายของคำคำนี้
หลังจากที่ได้ทราบความหมายแล้ว
ก็รู้สึกโล่งอกที่ตนเองไม่ได้มุสากับ
เพื่อน ๆ
ชาวต่างประเทศกลุ่มนั้น
เพราะสิ่งที่ได้ร่ำเรียนในบ้านเราก็อยู่ใน
ขอบเขตของคำว่า "Germanistik"
ที่ปรากฎใน "Wahrig"
หรือพจนานุกรม เล่มอื่น ๆ
เช่นกัน
"Germanistik"
คืออะไร "Germanistik"
ก็คือศาสตร์ศาสตร์หนึ่งที่เกี่ยวข้องกับ
ภาษาเยอรมัน
ซึ่งสามารถแยกออกได้สองความหมาย
นั่นก็คือในความหมายอย่างกว้างๆ
"Germanistik"
จะเป็นการศึกษาถึงภาษาเยอรมัน
โบราณของพวก "Germane"
ซึ่งเป็น
เชื้อสายเดิมของชาวเยอรมัน
ส่วนอีก
นัยหนึ่งนั้นจะเป็นความหมายที่แคบเข้ามา
โดยจะ
หมายถึงการศึกษาที่เกี่ยวข้อง
กับภาษาและวรรณคดีของเยอรมัน
แต่อย่างไรก็ตาม
ความหมายทั้งสองนัยก็มีความเกี่ยวพันกันอยู่ในตัว
ของมันเอง
เพราะผู้ที่ศึกษาในสาขาวิชานี้
จะต้องได้เรียนวิชาที่เกี่ยวข้องกับภาษาและวรรณคดี
ตลอดจนภาษาโบราณของชาวเยอรมัน
โดยการเรียกชื่อวิชา ในสาขา
"Germanistik"
ในแต่ละมหาวิทยาลัยมักจะแตกต่างกัน
ยกตัวอย่างง่าย ๆ เช่น
ที่มหาวิทยาลัย Essen
ได้มีการแบ่งวิชาในสาขานี้ออกเป็นสามสาย
นั่นก็คือ Literaturwissenschaft, Linguistik
และ Mediaevistik แต่ในบาง
มหาวิทยาลัยจะแบ่งเป็น Neue deutsche
Literatur และ Alt Germanistik (Mediaevistik)
คำว่า
Literaturwissenschaft และ Linguistik
ซึ่งเป็นวิชาทางด้านวรรณคดีและ
ภาษาศาสตร์
คงจะพอคุ้นหูกันบ้างแล้ว
แต่สำหรับ Mediaevistik
อาจจะเป็นคำใหม่ สำหรับหลาย ๆ
คน Mediaevistik
เป็นวิชาที่ศึกษาถึงภาษาเยอรมันโบราณในสมัยต่าง
ๆ จนมาถึง Hochdeutsch ในปัจจุบัน
จากวรรณกรรมต่าง ๆ
แม้ว่าวิชาต่าง
ๆ ที่อยู่ในสาขา Germanistik
จะถูกเรียกแตกต่างกันออกไป ตาม
หลักสูตรของแต่ละมหาวิทยาลัยแล้วก็ตาม
แต่เนื้อหาโดยรวมก็ไม่ได้แตกต่างกันมากนัก
และเพื่อให้เกิดความเข้าใจยิ่งขึ้นว่า
เด็ก Germanistik โดยภาพรวมเขาเรียน
อะไรกันบ้าง
ซึ่งคงต้องขอกล่าวถึง Germanistik
ในภาพรวมจริง ๆ โดยจะไม่นำเอา
ข้อมูลของมหาวิทยาลัยใดเป็นหลักเพียงมหาวิทยาลัยเดียว
โดยทั่ว
ๆ ไปแล้ว เนื้อหาวิชาของสาขา
Germanistik จะศึกษาในสองแขนง ใหญ่ ๆ
ด้วยกัน นั่นก็คือ ภาษาศาสตร์
(Sprachwissenschaft) และ วรรณคดี
(Literaturwissenschaft)
ในส่วนของภาษาศาสตร์จะประกอบไปด้วยรายวิชาที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับภาษา
เช่น Linguistik, Syntax
(โครงสร้างประโยค), Phonetic หรือ
Etymologie, Semasiologie
(ศึกษาที่มาของภาษา) เป็นต้น
ส่วน
Literaturwissenschaft
จะเป็นการศึกษาถึงรูปแบบและที่มาของวรรณ-
กรรมในรูปแบบต่าง ๆ
ซึ่งเกิดขึ้นในยุคสมัยที่แตกต่างกัน
แต่ทั้งนี้ก็รวมไปถึงพวก
วรรณคดีวิจารณ์
และวรรณคดีเปรียบเทียบด้วยเช่นกัน
สำหรับระยะเวลาเรียนของสาขา
Germanistik โดยปกติแล้วจะ ประมาณ 9
เทอมการศึกษา
ผู้ที่จะเรียน
Germanistik
ให้สนุกและประสบผลสำเร็จนั้นควรจะเป็นผู้ที่รักการ
อ่าน
ตลอดจนสนใจการเปลี่ยนแปลงและวิวัฒนาการของโลก
ดังนั้น ในหลาย ๆ มหาวิทยาลัย
จะมีระบุไว้ในหลักสูตรว่า
นักศึกษาของสาขา Germanistik
ควรจะเลือก
เรียนวิชาประวัติศาสตร์เป็นวิชาโท
(Nebenfach)
ซึ่งตามปกติหลักสูตรของสาขานี้จะต้องเลือกเรียนวิชาโทอีกสองวิชา
และหนึ่งใน
สองนั้นควรจะเป็นประวัติศาสตร์
ส่วนวิชาโทอีกหนึ่งวิชาที่เหลือนั้น
สามารถเลือก Germanistik
เป็นวิชาโทอีกก็ได้
หากผู้เรียนมีความประสงค์ที่จะศึกษา
Germanistik ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น
หรือจะเลือกศึกษาวิชาอื่นก็ได้
แต่สำหรับวิชาโทประวัติศาสตร์แล้ว
เนื้อหาของวิชานี้จะมีความเกี่ยวข้องกับการ
ศึกษาวรรณคดีอยู่มาก
ไม่ว่าจะเป็นการปฏิวัติในฝรั่งเศสหรือการเปลี่ยนแปลงครั้งใด
ๆ ก็ตาม
ย่อมมีผลกระทบต่อวิธีการดำเนินชีวิตของผู้คนในยุคนั้น
และวรรณกรรมนี่เองที่จะ
เป็นกระจกสะท้อนให้เห็นถึงความเป็นอยู่
ตลอดจนความคิดของคนในขณะนั้น
ดังนั้นผู้ที่จะเรียน
Germanistik
ให้ได้ผลต้องเข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงในยุคสมัย
ต่าง ๆ เป็นอย่างดี
นอกจากความรู้ทางประวัติศาสตร์แล้ว
ความรู้และความเข้าใจในภาษาละตินและ
ภาษาอังกฤษก็มีความสำคัญ
และจำเป็นสำหรับสาขาวิชานี้เช่นกัน
และผู้เรียนควรจะมี
บุคลิกส่วนตัวเป็นคนชอบวิเคราะห์วิจารณ์(อย่างมีเหตุผล)
ทั้งหมดที่กล่าวมานี้จะเป็นสิ่งที่ช่วยให้ผู้เรียน
Germanistik ประสบผลสำเร็จใน
การเรียนได้ดียิ่งขึ้น
และเนื้อหาโดยภาพรวมของ Germanistik
คงจะบอกกล่าวเพียงเท่านี้

|